Alternatieve platformen

De alternatieve platformen

Behalve de gereglementeerde markt bestaan er ook alternatieve beursplatformen. Voor de belegger zijn die doorgaans een black box. Bovendien is het risico er groter.

De MTF’s of multilaterale tradingfaciliteiten zijn ontstaan na de introductie van MiFID. Die Europese richtlijn had de bedoeling de belegger namelijk beter te beschermen en biedt banken en makelaars de mogelijkheid om te concurreren met de traditionele beurzen. De afgelopen jaren werden alternatieve platformen opgericht zoals Turquoise, Chi-X, Equiduct en BATS. Ze focussen doorgaans alleen op de belangrijkste aandelen uit beursindexen.

‘Eigenlijk waren er al zulke handelsplatformen vóór de invoering van MiFID,’ zegt Vincent Van Dessel, voorzitter van NYSE Euronext Brussel. ‘Denk maar aan Tradepoint, Jiway of Easdaq, die na de introductie van de euro het levenslicht zagen. De MTF’s vinden hun oorsprong echter in een aantal bijkomende elementen. Zo is er het feit dat traditionele beurzen niet langer tot banken en beursvennootschappen behoren. De markten zijn ook volledig elektronisch, wat leidt tot een betere toegang en meer transparantie. De toegevoegde waarde van een bemiddelaar bij de uitvoering van een order is dus kleiner geworden. Daardoor gingen ze op zoek naar alternatieven die meer marges opleverden.’

Betere tarieven?

De grote banken en makelaars hebben vandaag dan ook hun eigen platformen. Maar dat heeft volgens Vincent Van Dessel geleid tot fragmentatie, minder transparantie en niet tot lagere prijzen voor de particuliere belegger. ‘Eén van de basisprincipes van de MiFID-richtlijn is immers de ‘best execution’-verplichting: een financiële tussenpersoon moet alle redelijke stappen nemen om een order optimaal uit te voeren. Daardoor zijn brokers genoodzaakt om toegang tot meerdere partijen te verschaffen, en dat leidt tot extra kosten. Bovendien verdwijnen kleine spelers zo uit de markt, en dat is sowieso een slechte zaak voor de belegger.’

‘Als Belgische belegger wordt je order uitgevoerd op een vijftal alternatieve platformen. Maar eigenlijk kies je niet zelf: de keuze wordt eerder opgelegd door de bemiddelaar. Bovendien is de risicospreiding hier veel kleiner dan op de traditionele beurs. Een order dat bijvoorbeeld naar Equiduct gestuurd wordt, krijgt - in tegenstelling tot op NYSE Euronext - slechts één tegenpartij. Komt die in de problemen, dan deel je als belegger dat probleem. Denk maar aan wat er destijds gebeurd is met de buitenbeursposities van Lehman Brothers.’

Water naar de oceaan

Heeft de introductie van die alternatieve platformen het beurslandschap grondig gewijzigd? Volgens Vincent Van Dessel alvast niet. ‘Bij Euronext merken we wel een daling van het marktaandeel, maar het volume is zowat onveranderd gebleven,’ zegt hij. ‘Dat wijst erop dat MTF’s eigenlijk niet meer zijn dan tussenpartijen. Vergelijk het met water: er zijn nu wat extra meren en stuwdammen en hier en daar is er een beetje verdamping, maar uiteindelijk loopt het toch weer naar de oceaan. Maar degene die de stuwdam beheert, kiest zelf wel wanneer en hoeveel water hij doorlaat.’

Artikel verschenen op www.tijd.be